Wij zijn enthousiast om u te laten zien hoe Shyfter u zal helpen kostbare tijd te besparen bij het beheren van uw roosters.
Vraag een gratis demoKrijg uw volledig werkende versie van Shyfter en begin met plannen of tijdregistratie in de komende 5 minuten.
Probeer nu gratisStel, de keuken van je restaurant wordt plots verwoest door een brand. Of je winkel is compleet onbereikbaar door een overstroming. Op zo'n moment kan je je personeel onmogelijk aan het werk zetten, maar het is overduidelijk niet jouw fout. Dat is de kern van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht: een onverwachte, onvermijdelijke gebeurtenis die werken tijdelijk en volledig onmogelijk maakt.
Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht is een specifiek stelsel dat je als werkgever de mogelijkheid geeft om de arbeidsovereenkomsten van je medewerkers tijdelijk te schorsen. Zij ontvangen dan een uitkering van de RVA. Het is een cruciaal instrument in crisissituaties, maar de term ‘overmacht’ wordt nogal eens verkeerd begrepen.
Het centrale idee is dat de oorzaak van de werkonderbreking volledig buiten jouw controle als ondernemer ligt. Het moet een plotse, onvoorzienbare gebeurtenis zijn. Een geplande renovatie van je pand valt hier dus niet onder. Een dak dat instort door een uitzonderlijk zware storm? Absoluut wel.
Een veelgemaakte fout is de verwarring met tijdelijke werkloosheid om economische redenen. Hoewel beide systemen een tijdelijke oplossing bieden voor personeel dat niet kan werken, zijn de oorzaken en procedures fundamenteel anders.
Het is van groot belang om dit onderscheid correct te maken. De voorwaarden, de aanvraagprocedure en je verplichtingen verschillen namelijk aanzienlijk.
Een correcte kwalificatie van de situatie is de eerste en belangrijkste stap. Een foute inschatting kan leiden tot een afwijzing van je aanvraag en onnodige administratieve rompslomp, net op een moment dat je je aandacht elders nodig hebt.
Denk bijvoorbeeld aan een onverwachte overheidsmaatregel die jouw sector direct treft, zoals een verplichte sluiting vanwege een noodsituatie. Ook dat kan als overmacht worden gezien. De gebeurtenis moet de uitvoering van de arbeidsovereenkomst tijdelijk en volledig onmogelijk maken. Als je medewerkers bijvoorbeeld nog deels kunnen telewerken, is er geen sprake van een volledige onmogelijkheid en kan je aanvraag geweigerd worden. Het doorgronden van deze nuances is essentieel voor je verdere stappen onderneemt.
Voordat u tijdelijke werkloosheid wegens overmacht kunt inroepen, moet de situatie voldoen aan vier strikte voorwaarden die de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) hanteert. Zie dit als uw checklist. Een grondige controle vooraf voorkomt een afwijzing en een hoop administratieve rompslomp.
De RVA is hier glashelder over: het is alles of niets. Alle vier de voorwaarden moeten vervuld zijn. Ontbreekt er ook maar eentje, dan is er juridisch gezien geen sprake van overmacht en moet u misschien uitwijken naar een ander systeem, zoals economische werkloosheid.
De eerste en misschien wel belangrijkste voorwaarde is dat de gebeurtenis onvoorzienbaar moet zijn. Concreet betekent dit dat u de situatie redelijkerwijs niet kon zien aankomen. U werd er compleet door verrast.
Denk aan een brand die plots uitbreekt in uw magazijn of een zware overstroming na een onverwachte wolkbreuk. Een geplande renovatie of de jaarlijkse sluiting voor onderhoud? Die zijn perfect voorzienbaar en vallen hier dus niet onder.
Deze beslisboom helpt u snel in te schatten of uw situatie als overmacht kan worden gezien.
Zoals de afbeelding laat zien, is het onverwachte karakter van een gebeurtenis de cruciale eerste stap. Dat staat in schril contrast met een geplande gebeurtenis, die nooit als overmacht kan gelden.
Vervolgens mag de gebeurtenis niet te wijten zijn aan uw eigen keuzes of nalatigheid als werkgever. De oorzaak moet volledig buiten uw controle liggen. U mag er met andere woorden geen schuld aan hebben.
Stel, een machine valt uit door achterstallig onderhoud. Dat is niet onafhankelijk van uw wil, want u was verantwoordelijk voor dat onderhoud. Ligt diezelfde machine stil door een algemene stroompanne in de hele regio? Dan ligt de oorzaak wél buiten uw macht.
De derde voorwaarde is een cruciale: de gebeurtenis moet de uitvoering van de arbeidsovereenkomst tijdelijk en volledig onmogelijk maken.
De impact van zo'n situatie kan enorm zijn. Bij de start van de COVID-19-crisis werd bijvoorbeeld voor 20% van alle arbeidsdagen tijdelijke werkloosheid ingeroepen. Meer dan de helft van die werknemers kon toen geen enkele dag meer werken. U kunt meer over deze statistieken lezen op de website van Acerta.
Tot slot moet er een direct en onmiskenbaar verband zijn tussen de onvoorziene gebeurtenis en de onmogelijkheid om te werken. De brand in uw keuken moet de directe reden zijn waarom de koks niet kunnen werken, niet een verre, indirecte oorzaak.
Dit verband moet u helder kunnen aantonen in uw mededeling aan de RVA. Hoe duidelijker de link, hoe vlotter uw aanvraag zal verlopen.
Als je als werkgever met overmacht te maken krijgt, is een snelle en waterdichte administratie goud waard. Een foutloze aanvraag bij de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) is dé sleutel tot een vlotte goedkeuring. Dat brengt rust, zowel voor jou als voor je medewerkers. Het hele proces bestaat uit drie cruciale stappen die je na elkaar moet doorlopen, en elke stap verdient evenveel aandacht.
Timing is alles. Je moet in actie schieten zodra de overmacht zich voordoet en verder werken onmogelijk wordt. Door dit stappenplan nauwgezet te volgen, vermijd je de typische fouten, verlicht je de administratieve last en zorg je ervoor dat je team snel de uitkering krijgt waar het recht op heeft.
Het allereerste wat je moet doen, is een onmiddellijke elektronische mededeling sturen naar het RVA-kantoor van jouw regio. Dit moet gebeuren op de dag van de werkonderbreking zelf, of ten laatste de werkdag erna. Die deadline is bikkelhard; ben je te laat, dan kan de RVA de uitkeringen weigeren voor de periode vóór je melding.
In je melding leg je de situatie uit. Wees hier zo specifiek en overtuigend mogelijk:
Transparant en helder communiceren met je team is minstens even belangrijk. Je bent verplicht om elke werknemer individueel en schriftelijk te informeren over de tijdelijke werkloosheid. Dit moet gebeuren vóór de werkloosheid ingaat, of ten laatste op de dag zelf als de omstandigheden het niet anders toelieten.
Een duidelijke boodschap neemt veel onrust en onzekerheid weg. Vertel je medewerkers wat de reden is, hoe lang je de situatie inschat en welke stappen zij moeten zetten om hun uitkering aan te vragen bij hun uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas).
Heeft je bedrijf een ondernemingsraad? Dan moet je die uiteraard ook op de hoogte brengen. Open communicatie kweekt vertrouwen, zeker in moeilijke tijden.
Aan het einde van elke maand waarin je personeel tijdelijk werkloos was, moet je een elektronische aangifte van sociaal risico (ASR) indienen. Dit document is de basis waarop de RVA de uitkeringen voor je medewerkers berekent en uitbetaalt.
Concreet dien je deze aangiftes in:
Een correcte en tijdige ASR-aangifte is cruciaal, want fouten kunnen de uitbetaling aan je werknemers vertragen. Een loepzuivere urenregistratie is hiervoor de basis, net zoals bij een correcte Dimona-aangifte. Lees er alles over in ons gedetailleerde artikel over hoe je de Dimona-aangifte correct online kunt aangeven.
Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht is een ingrijpende maatregel, en dat voel je natuurlijk ook in de portemonnee. Zowel voor je bedrijf als voor je mensen heeft het directe financiële gevolgen. Als werkgever is het cruciaal om precies te weten wat die impact is. Zo kun je de situatie correct inschatten en de onvermijdelijke vragen van je team helder beantwoorden.
Voor je werknemer betekent de schorsing van het contract een tijdelijke terugval in inkomen. In plaats van het vertrouwde loon, ontvangt hij of zij een uitkering van de RVA. Logisch dat dit voor wat onzekerheid kan zorgen, want die uitkering is niet gelijk aan het normale loon.
De uitkering bij tijdelijke werkloosheid wegens overmacht komt neer op 60% van het gemiddelde brutodagloon. Belangrijk detail: dat brutoloon is geplafonneerd. Verdient een medewerker meer dan een bepaald plafond, dan telt dat extra deel niet mee voor de berekening van de RVA-uitkering.
Bovendien wordt er op die uitkering een bedrijfsvoorheffing van 26,75% ingehouden. Het uiteindelijke bedrag dat je medewerker op zijn rekening ziet verschijnen, ligt dus een stuk lager dan het normale netto-inkomen.
Anders dan bij economische werkloosheid ben je bij overmacht niet standaard verplicht om een supplement bovenop de RVA-uitkering te voorzien. Let wel op: een sectorale cao kan je wél verplichten om een extra vergoeding te betalen. Duik dus zeker even in de afspraken binnen jouw paritair comité om verrassingen te vermijden.
Voor jou als werkgever betekent tijdelijke werkloosheid in de eerste plaats een daling van de loonkosten. Je betaalt geen loon voor de dagen dat er niet gewerkt wordt, en dus ben je voor die dagen ook geen patronale RSZ-bijdragen verschuldigd. Dat is de logica zelve.
Maar vergis je niet: hoewel de directe loonkost wegvalt, verdwijnen niet alle financiële verplichtingen. De teller voor bepaalde sociale rechten blijft gewoon doorlopen.
Denk bijvoorbeeld aan de opbouw van het vakantiegeld en de eindejaarspremie. Dagen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht worden volledig gelijkgesteld voor de berekening van het vakantiegeld. Je werknemer bouwt dus zijn volledige vakantierechten op voor het volgende jaar, alsof hij gewoon gewerkt heeft.
Voor de eindejaarspremie ligt het vaak anders. De impact hangt volledig af van wat er in de sectorale of bedrijfs-cao is afgesproken. Meestal worden deze dagen niet gelijkgesteld, wat resulteert in een lagere premie. Het correct beheren van deze administratieve details is een complexe taak, die je best in nauwe samenwerking met je sociaal secretariaat opvolgt. Wil je weten hoe je die samenwerking kunt stroomlijnen? Lees dan onze gids over hoe wij een sociaal secretariaat helpen.
Om alles nog duidelijker te maken, hebben we de belangrijkste financiële veranderingen voor beide partijen naast elkaar gezet. Dit overzicht toont de kern van de impact tijdens een periode van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.
Voor de werknemer:
Voor de werkgever:
Zoals je ziet, is de financiële puzzel best complex. Een correcte en tijdige communicatie hierover naar je medewerkers is essentieel om onrust en misverstanden te voorkomen.
Wanneer je als werkgever plots met een crisissituatie te maken krijgt, wil je je energie steken in het vinden van oplossingen, niet in het doorploegen van een berg papierwerk. Een slimme softwaretool kan de administratieve last en de communicatie rond tijdelijke werkloosheid wegens overmacht flink verlichten. Zo hou jij je handen vrij voor wat écht telt.
De sleutel tot een correcte aanvraag en een vlotte uitbetaling? Een loepzuivere registratie van de niet-gewerkte uren. Als het werk onverwacht stilvalt, heb je een waterdicht systeem nodig dat feilloos bijhoudt wie wanneer niet aan de slag kon. Precies hier wordt digitale tijdregistratie onmisbaar.
Een tool als Shyfter legt de basis voor een foutloze ASR-aangifte. De software registreert nauwkeurig alle geplande shifts die door de overmachtssituatie in het water vallen. Die data is cruciaal voor je sociaal secretariaat om de aangifte voor de RVA correct op te maken.
Fouten in de urenregistratie leiden onvermijdelijk tot vertragingen in de uitbetaling van de uitkeringen. Nauwkeurige data zorgt voor gemoedsrust, zowel voor jou als voor je medewerkers die op hun inkomen wachten.
Door de urenregistratie te automatiseren, veeg je giswerk en manuele fouten van tafel. Het systeem genereert heldere rapporten die je direct kan doorsturen, wat kostbare tijd bespaart op een moment dat elke minuut telt. Een sluitende urenregistratie is trouwens niet alleen bij overmacht van belang, maar ook bij de dagelijkse Dimona-aangifte. Meer hierover lees je in ons artikel over de dagelijkse Dimona-aangifte voor de uitzendsector.
Heldere communicatie is essentieel om onrust bij je personeel te vermijden. In plaats van iedereen afzonderlijk te moeten bellen of mailen, kan je met een geïntegreerde communicatietool in één klap een bericht sturen naar alle betrokken medewerkers.
Zo kan je efficiënt de volgende informatie delen:
Daarnaast biedt digitaal documentenbeheer een enorme meerwaarde. Je kan alle officiële communicatie met de RVA en je personeel centraal opslaan. Op die manier heb je altijd een waterdicht en wettelijk conform dossier bij de hand, wat onmisbaar is bij eventuele controles. Shyfter wordt zo je partner in crisisbeheer, die structuur en zekerheid brengt wanneer je die het hardst nodig hebt.
Abstracte regels en voorwaarden komen pas echt tot leven met voorbeelden uit de praktijk. Om de theorie van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht te vertalen naar jouw realiteit, duiken we in twee realistische cases: eentje uit de horeca en eentje uit de retail. Deze verhalen tonen hoe een onverwachte gebeurtenis je zaak kan lamleggen en hoe je daar correct op reageert.
Stel je voor: een populair café in het stadscentrum moet plotseling de deuren sluiten. De boosdoener? Een gesprongen hoofdleiding bij de bovenburen. Het gevolg: zware waterschade in de hele zaak. Het plafond is doorweekt, de elektriciteit ligt eruit en de keuken is compleet onbruikbaar.
De manager schiet meteen in actie en volgt een duidelijk stappenplan:
In dit geval aanvaardt de RVA de aanvraag, omdat aan alle voorwaarden is voldaan. De werknemers ontvangen een uitkering voor de volledige duur van de herstellingswerken.
Een kledingboetiek in een drukke winkelstraat wordt getroffen door een grootschalige stroompanne die een hele wijk platlegt. De panne duurt meerdere dagen. Kassa’s, verlichting, alarmsysteem: niets werkt nog. Verkopen is simpelweg onmogelijk.
Ook hier argumenteert de uitbaatster dat dit overmacht is. De panne was immers onvoorzienbaar, niet haar schuld en maakte de normale bedrijfsvoering onmogelijk. Ze volgt exact dezelfde stappen als de cafémanager in de eerste case.
Het aantal aanvragen voor tijdelijke werkloosheid kan bij grootschalige crisissen explosief stijgen. Tijdens de pandemie werd in België een piek bereikt met een gigantisch aantal tijdelijke werklozen vergeleken met de periode ervoor. Ontdek meer over deze evolutie op de website van de Vlaamse overheid.
Ook in deze situatie erkent de RVA de overmacht. Deze voorbeelden maken duidelijk dat een ijzersterke argumentatie en een snelle, correcte procedure essentieel zijn om de aanvraag goedgekeurd te krijgen.
Als werkgever zit je vaak met concrete, praktische vragen over tijdelijke werkloosheid. Logisch ook, want de impact is groot. Hieronder geven we antwoord op de vragen die we het vaakst horen, lekker to the point en zonder juridisch jargon.
Er kleeft geen harde, wettelijke einddatum op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. In theorie kan het duren zolang de overmachtssituatie aanhoudt en het werk onmogelijk maakt.
Maar let op, het sleutelwoord hier is tijdelijk. Als na een tijdje duidelijk wordt dat het werk permanent onmogelijk is geworden, dan is tijdelijke werkloosheid niet langer de juiste piste. Dan moet je helaas andere oplossingen overwegen, zoals ontslag. Een praktisch punt: na drie maanden ononderbroken tijdelijke werkloosheid moet je werknemer zich wel inschrijven als werkzoekende.
Een weigering door de RVA is een scenario waar je best rekening mee houdt. Als de RVA oordeelt dat jouw situatie niet voldoet aan de strikte voorwaarden voor overmacht, dan wordt de aanvraag simpelweg geweigerd.
De gevolgen zijn niet min. Dit betekent dat je juridisch gezien nooit het recht had om de arbeidsovereenkomsten te schorsen. Concreet? Je bent dan met terugwerkende kracht gewaarborgd loon verschuldigd voor alle dagen dat je mensen niet hebben kunnen werken. Je kan de beslissing van de RVA wel aanvechten bij de arbeidsrechtbank.
Een afwijzing kan een serieuze financiële domper zijn. Zorg er dus altijd voor dat je dossier ijzersterk is. Verzamel voldoende bewijsmateriaal en bouw een heldere argumentatie op die de vier voorwaarden voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht glashelder onderbouwt.
Jazeker. Een medewerker die tijdelijk werkloos is, mag perfect voor een andere werkgever aan de slag gaan tijdens de schorsing van zijn contract. Het is een vaakgebruikte manier om het inkomensverlies te beperken.
Er is wel één belangrijke spelregel: de werknemer is verplicht om dit onmiddellijk te melden aan zijn uitbetalingsinstelling (de vakbond of de Hulpkas). Het loon uit die tijdelijke job kan namelijk een invloed hebben op de hoogte van de werkloosheidsuitkering die hij of zij ontvangt.
Goede vraag, want de twee worden vaak door elkaar gehaald. Het fundamentele verschil zit hem in de oorzaak van de werkloosheid.
Dit onderscheid is cruciaal. De procedures, je verplichtingen als werkgever (zoals het al dan niet betalen van een supplement) en de voorwaarden voor je werknemers verschillen grondig tussen de twee systemen.
Klaar om je planningsproces te revolutioneren?
Shyfter is meer dan alleen een planningstool – het is een complete oplossing voor personeelsbeheer, ontworpen om tijd te besparen, stress te verminderen en zowel werkgevers als werknemers tevreden te houden.
